Yerli Cep Telefonları

Yerli Cep Telefonları Ne Kadar Yerli ?

 

Son birkaç yıldır ekonomik ve siyasi sebepli bazı sıkıntılar yaşıyoruz ve bu gürültü patırtının arasında ülke gündemini oldukça meşgul eden konulardan birisi de yerli cep telefonlarının ne kadar yerli ve milli olduğu konusudur. Bu konuda insanları aydınlatmak için böyle bir yazı yazmaya karar verdim çünkü sonu gelmez bir tartışma aldı başını gidiyor. Ülkemizde üretilen cep telefonları gerçekten yerli mi , ne kadar yerli , ne kadar kısmı ithal ve teknolojik ürünlerdeki yerlilik ve millilik kavramları nelerdir ? Size elimden geldiğince bunlardan bahsedeceğim.

Son günlerde medya ve sosyal medyada çeşitli kampanyalar başlatıldı. iPhone almayın , ithal telefon almayın bunun yerine yerli telefon alın gibi kampanyalar yürütülüyor. Bu kampanyaya da ilgi oldukça yüksek seviyede ancak bu kampanyayı şiddetle eleştiren ve karşı çıkan başka bir kesim daha var. Bazı kesimler yerli marka bir telefon almayı bir bağımsızlık mücadelesi olarak görüyorken bazıları ise bunun tamamen bir kandırmaca olduğunu iddia ediyor. Peki ya kim haklı ?

Günümüzde Türkiye pazarında öne çıkan 3 büyük yerli üretici firma var , bunlardan biri Vestel diğeri Casper  ve Genaral Mobile. Araştırmalarım sonucu ulaştığım bilgilere göre bu 3 firmadan da 2 tanesinin Türkiye’de üretim merkezi var. Türkiye’de üretim merkezi bulunan firmalar Vestel ve General Mobile firmalarıdır. Vestel , Manisa’da ki tesislerinde Venüs marka telefonlarını geliştirip üretiyor.  Vestel tüm reklam kampanyalarında “yerli ve milli” dese de bir sürü insan buna karşı çıkıyor. Telefon parçalarını inceleyen kullanıcılar sosyal medya üzerinden bunun bir kandırmaca olduğunu iddia ediyor. İşlemcisi Amerika’dan gelme , Bataryası Çin’den gelme , Ekranı Japonya’dan gelme şurası şurdan buradan gelme , peki bu cihaz nasıl yerli oluyor , bu bir kandırmaca değil mi diye haklı olarak sorguluyorlar.

Öncelikle yaşadığımız 21.yüzyılın yerlilik ve millilik kavramları ile 20.yüzyılın yerlilik ve millilik kavramları pek aynı değil.  Örneğin Apple firması , dünyanın en popüler cep telefonu iPhone’u üretiyor. Apple bir Amerikan firması fakat Amerika’da üretilmiyor. iPhone’lar Çin‘de üretiliyorlar ve içerisinde Amerika üretimi hiçbir donanım bulunmamaktadır. İçerisinde sadece Amerika’da geliştirilen işletim sistemi kullanılıyor. Yongaları Tayvan’da , Bellek Yongaları Güney Kore’de, Ekranı Japonya , Kasası Çin , Bataryası Malezya malı vs. Anlayacağınız üzere Apple dünya üzerinde birçok üreticinin parçalarını topluyor ve bu parçaların hepsi Çin’de ki fabrikada montajlanıyor. Peki o zaman iPhone Amerikan malı değil mi ? iPhone bir Amerikan malı çünkü 21.yüzyılın yerlilik ve millilik kavramları ile 20.yüzyılın yerlilik ve millilik kavramları çok farklı. Büyük bir marka olmak istiyorsanız tüm dünyaya açılmanız lazım , özellikle büyük bir yarışın olduğu cep telefonu pazarında başarılı olmak istiyorsanız %100 yerli üretim ile başarılı olmanız imkansız. Bu yüzde bu firmaların genel olarak yaptığı şey parçalarını başka firmalardan tedarik etmek. Zaten her şeyi %100 kendi kaynaklarıyla yapabilen hiçbir ülke yok.

Dünyada binlerce çeşit cep telefonu , yüzlerce çeşit marka var ancak dünya üzerindeki cep telefonlarının %99.9’u  İngiliz ARM firmasının Cortex mimarisini kullanıyor. Apple işlemci tasarımını Amerika’da yapıyor ama bu işlemciler Tayvan veya Güney Kore’de ki döküm tesislerinde üretiliyor. Dünya’da bugün mikroçip üreten çok az fabrika bulunuyor. Zaten bu açıdan bakıldığında hiçbir şekilde yerli ve milli olamazsınız.  Çağımızda pazarda güçlü olabilmek için maliyetlerinizi oldukça düşük tutmak zorundasınız. Siz cep telefonunuzun bütün parçalarını kendiniz yapmaya kalkarsanız , bu maliyetleri kontrol edemezsiniz. Ve bazı parçalar konusunda özelleşmiş firmaların gerisinde kalırsınız. Örneğin cep telefonu kameraları konusunda Sony dünyanın 1 numaralı firması. Siz Sony gibi yıllardır milyonlarca telefona sensör ve çip yapan bir firmadan daha ucuza daha kaliteli bir kamera yapabileceğinize inanıyor musunuz ? Yani yerlilik , tüm parçaları ana vatanda üretmek değildir artık , yerlilik o markaya sahip olabilmektir. Çünkü iphone örneğinden gidecek olursak , Türkiye’de şuan 8.000 TL bandında satılan iPhone 10 telefonların Çin’de üretim maliyeti 125-130 $ seviyesinde. Apple bu telefonu Amerika’da üretmeye kalksa maliyeti en az 500 $ olacaktır. Bunun yerine telefonu Çin’de üretip maliyetini düşüyorlar ve 125-130 $ ‘a ürettiği telefonu alıp 1000 $ ‘a satıyorlar. Yani inanılmaz bir kâr payı elde ediyorlar. Asıl yerlilik ve millilik kavramı budur. O markaya sahip olmak , parayı kazanmak ve o ülkenin ekonomisine katkıda bulunmaktır.

Bu sadece telefon konusunda da böyle değildir. Siz çıkıpta güzel bir araba alayım , Alman arabası alayım , Mercedes alayım deseniz bile o Merdeces’in içerisinde ki parçaların yarısına yakını Uzak Doğu’dan geliyor olacaktır. Yani anlayacağınız yerlilik Marka’ya sahip olmakta.  Peki ya Türkiye’de üretilen cep telefonları yerli mi ? 20.Yüzyıl mantığıyla bakarsanız kesinlikle yerli değil fakat modern dünyanın bakış açısıyla bakıldığında ciddi bir yerlileşme payı var.

 

Bir Cevap Yazın